પરિચય
ગર્ભાવસ્થા ત્યારે થાય છે જ્યારે શુક્રાણુ એક ઇંડાને ફળદ્રુપ બનાવે છે જે ઝાયગોટ બનાવે છે. સામાન્ય સ્થિતિમાં, ઝાયગોટ ગર્ભાશયના અસ્તરમાં રોપાય છે. અહીં તે યોગ્ય વાતાવરણ અને રક્ષણ હેઠળ વધે છે. કેટલીકવાર, આ ફળદ્રુપ ઇંડા ગર્ભાશયના અસ્તર સાથે જોડાવવાને બદલે મુખ્ય ગર્ભાશયના પોલાણની બહાર રોપાય છે જેને એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા કહેવાય છે. હવે, ઇંડાને એવા વિસ્તારમાં રોપવામાં આવે છે જે તેનો વિકાસ સહન કરી શકતો નથી. સામાન્ય રીતે, આ પ્રકારનું પ્રત્યારોપણ ફેલોપિયન ટ્યુબ (ઓવિડક્ટ્સ) માં થાય છે. જો કે, તે સર્વિક્સ (ગર્ભાશયનો નીચેનો ભાગ) અથવા અંડાશયમાં પણ થઈ શકે છે.
ગર્ભાશયની મુખ્ય પોલાણ સિવાયનો કોઈપણ ભાગ બાળકને લઈ જવા માટે સક્ષમ નથી. આમ, ગર્ભાવસ્થા સામાન્ય રીતે આગળ વધી શકતી નથી. વધુમાં, જો તેની સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે માતા માટે ગંભીર સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. તેથી, આ પ્રકારની ગર્ભાવસ્થાને જન્મ સુધી હાથ ધરવાની સલાહ આપવામાં આવતી નથી.
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થાના લક્ષણો
શરૂઆતમાં, એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થાના કોઈ ચોક્કસ લક્ષણો ન પણ હોય. જોકે, માતાને સામાન્ય ગર્ભાવસ્થાના લક્ષણો સાથે કેટલાક અન્ય લક્ષણોનો અનુભવ થઈ શકે છે. આમાંથી કેટલાક નીચે મુજબ છે:
- પેટ નો દુખાવો
- પીઠના નીચેના ભાગમાં દુખાવો અથવા પેલ્વિસમાં દુખાવો.
- યોનિમાંથી રક્તસ્ત્રાવ
- ઉબકા કે ચક્કર આવે છે
- નબળાઇ.
ગંભીર કિસ્સાઓમાં, કેટલીકવાર અંડકોશ ફાટી જાય છે અને રક્તસ્રાવ સાથે ભારે પીડા થાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, માતા લો બ્લડ પ્રેશર, મૂર્છા અથવા ગુદામાર્ગના દબાણનો અનુભવ કરી શકે છે. વધુમાં, એક્ટોપિક સગર્ભાવસ્થા ધરાવતી માતા અનુભવી શકે છે
કારણો એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા
સામાન્ય કિસ્સાઓમાં, ગર્ભાધાન પછી ઇંડા ગર્ભાશયમાં પ્રત્યારોપણ માટે જાય છે. જોકે, એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થામાં, ઇંડાનું તેના મુખ્ય સ્થાને સ્થળાંતર ચોક્કસ કારણોસર ધીમું થઈ જાય છે અથવા અવરોધિત થઈ જાય છે. તેના કેટલાક કારણો નીચે મુજબ છે:
- ઓવીડક્ટ્સમાં ખામી
- ફાટેલા પરિશિષ્ટના પરિણામ પછી
- કોઈપણ IUD (ઇન્ટ્રાઉટેરિન ડિવાઇસ) હોય ત્યારે ગર્ભધારણ
- એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા અથવા પ્રજનન અંગોમાં અન્ય કોઈપણ ચેપનો તબીબી ઇતિહાસ.
- માતાની ઉંમર (35 થી વધુ).
- ભૂતકાળમાં કોઈપણ લાક્ષણિક સર્જરી.
- આનુવંશિક ખામી.
- હોર્મોનલ અસંતુલન.
- ચોક્કસ STDs (સેક્સ્યુઅલી ટ્રાન્સમિટેડ ડિસીઝ)ને કારણે
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ડૉક્ટરને ક્યારે જોવું?
જો કોઈ પણ સગર્ભા સ્ત્રીમાં ઉપર જણાવ્યા પ્રમાણે આવા કોઈ લક્ષણો હોય, તો તમારે પ્રસૂતિ નિષ્ણાતોની સલાહ લેવી જોઈએ. જો સ્ત્રીને પેટમાં તીવ્ર ખેંચાણ, ખભામાં દુખાવો અથવા યોનિમાર્ગમાંથી ખૂબ જ ઓછું રક્તસ્રાવ થતો હોય, તો તેણે તરત જ તેના ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થામાં જોખમ પરિબળો
જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા ગંભીર સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થાના કેટલાક જોખમી પરિબળોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
- પેટની શસ્ત્રક્રિયાનો કોઈપણ તબીબી ઇતિહાસ.
- ઓવીડક્ટ્સ અથવા પેલ્વિસની શસ્ત્રક્રિયાનો કોઈપણ તબીબી ઇતિહાસ.
- STD (સેક્સ્યુઅલી ટ્રાન્સમિટેડ ડિસીઝ) ચેપ.
- એન્ડોમેટ્રિઓસિસ
- માતાની ઉંમર (35 થી વધુ)
- પેલ્વિસના બળતરા રોગો.
- ધૂમ્રપાન
- IVF નો ઇતિહાસ.
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા માટે નિવારક પગલાં
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થાના નિવારણ માટે કોઈ ખાસ પદ્ધતિઓ નથી. જો કે, તમે તંદુરસ્ત જીવનશૈલીને અનુસરીને તેનાથી બચી શકો છો. તદુપરાંત, જો સ્ત્રીને આવી ગર્ભાવસ્થા અથવા કોઈપણ ચેપનો અગાઉનો અનુભવ હોય તો તેણે યોગ્ય તબીબી પરામર્શ પણ લેવો જોઈએ.
તેઓ ધૂમ્રપાન છોડી શકે છે અને STD ને ટાળવા માટે ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ કરી શકે છે. તેઓએ તંદુરસ્ત વજન જાળવવાનો પણ પ્રયાસ કરવો જોઈએ અને નિયમિતપણે તેમના પ્રસૂતિ નિષ્ણાતોની સલાહ લેવી જોઈએ.
ઉપાય/સારવાર એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા માટે
જો ગૂંચવણો હજુ ગંભીર ન હોય, તો ડોકટરો મેથોટ્રેક્સેટ જેવી કેટલીક દવાઓ સૂચવી શકે છે જેથી ટ્યુબ ફાટી ન જાય. તે એક્ટોપિક માસના કોષોની વૃદ્ધિને પણ અટકાવે છે. આ દવા કસુવાવડ જેવા પરિણામો આપે છે. સારવાર પછી સ્ત્રીને રક્તસ્રાવ અને ખેંચાણનો અનુભવ થઈ શકે છે. જો કે, સારવાર પછી, દર્દી થોડા મહિનાઓ સુધી ગર્ભ ધારણ કરી શકશે નહીં.
કેટલાક આત્યંતિક કેસોમાં, ડોકટરો ગર્ભને દૂર કરવા માટે શસ્ત્રક્રિયા સૂચવી શકે છે. આ પ્રક્રિયા છેદ દ્વારા કેમેરા દાખલ કરીને કરવામાં આવતી લેપ્રોટોમી છે.
ઉપસંહાર
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા એ એક રોગ છે જે ત્યારે થાય છે જ્યારે ગર્ભાધાન પછી ઇંડા ગર્ભાશયની મુખ્ય પોલાણને બદલે અન્ય પ્રજનન ભાગો (જેમ કે ઓવીડક્ટ્સ) માં રોપવામાં આવે છે. જો સારવાર ન કરવામાં આવે તો આ માતા માટે ગંભીર સમસ્યાઓનું કારણ બની શકે છે. એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન માતાને પેટમાં તીવ્ર દુખાવો, પેલ્વિસમાં દુખાવો અથવા રક્તસ્રાવનો અનુભવ થઈ શકે છે. નિષ્ણાત ડોકટરોના માર્ગદર્શન હેઠળ દવાઓ આપીને અથવા શસ્ત્રક્રિયા (લેપ્રોટોમી) કરીને તેને ઠીક કરી શકાય છે.
એપોલો ફર્ટિલિટી ગુવાહાટી ખાતે પ્રજનનક્ષમતા સારવારમાં અમારી વિશેષતાઓનું અન્વેષણ કરો
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થાના કેટલાક મુખ્ય પ્રકારો નીચે મુજબ છે: ? પેટના નીચેના ભાગમાં દુખાવો ? ખભામાં દુખાવો ? યોનિમાંથી રક્તસ્ત્રાવ ? આંતરડા દરમિયાન અગવડતા.
એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા માટેની કેટલીક નિદાન પદ્ધતિઓ પેશાબ પરીક્ષણો, અલ્ટ્રાસાઉન્ડ અથવા રક્ત પરીક્ષણો છે.
એક્ટોપિક સગર્ભાવસ્થાની શક્યતા એક કર્યા પછી વધે છે. તેમ છતાં, યોગ્ય દવાઓ અને ડોકટરોના માર્ગદર્શન સાથે, ભવિષ્યમાં સફળ ડિલિવરી થવાની સંભાવના વધારે છે.
જો માતાએ તેના અંડાશયમાંથી એક કાઢી નાખ્યું હોય, તો પણ ગર્ભધારણ થવાની સંભાવના છે. ઇંડા અન્ય નળીમાંથી ગર્ભાશયમાં જઈ શકે છે.
આ પ્રકારની ગર્ભાવસ્થા સામાન્ય રીતે ગર્ભાવસ્થાના 4-6 અઠવાડિયા પછી નિદાન થાય છે.
સારવાર
- ગુવાહાટીમાં સર્વાઇકલ અને ગર્ભાશય ફાઇબ્રોઇડ્સની સારવાર
- ગુવાહાટીમાં રંગસૂત્રીય વિકૃતિઓની સારવાર
- ગુવાહાટીમાં એક્ટોપિક ગર્ભાવસ્થા સારવાર
- ગુવાહાટીમાં એન્ડોમેટ્રિઓસિસ અને એડેનોમીયોસિસ સારવાર
- ગુવાહાટીમાં માસિક સ્રાવની વિકૃતિઓની સારવાર
- ગુવાહાટીમાં ઓવ્યુલેશન સમસ્યાઓની સારવાર
- ગુવાહાટીમાં વારંવાર ગર્ભપાતની સારવાર